Экологлар туморга қарши
12.03.2011

Яқинда россияликлар умумхалқ танлови  йўли билан 2014 йилда Сочида ўтказилиши... Read more...

Joomla! Україна

Мексика кўрфазидаги нефт қудуғи ёпилди
29.12.2010

BP нефт компанияси Мексика кўрфазидаги ҳалокат қудуғининг “статик нейтралланиши” муваффақиятли... Read more...

Joomla! Україна

Лойиҳаларимиз

Facebook

Тавсия этамиз

+ Ўзбекистон эко-хабарлари

Ўзбекстон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги хабар ва тахлиллар

добавить на Яндекс

Visitors map

Янгиликлар
Атроф-муҳит муҳофазасига барча масъул PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
16.11.2016 14:01

 

 

Жиззах туманидаги Жиззах маиший хизмат касб-ҳунар коллежида вилоят  табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Экоҳаракат вилоят ҳудудий бўлими билан ҳамкорликда “Атроф-муҳитни муҳофаза қилишга барча масъул” мавзусида тадбир бўлиб ўтди. Ушбу тадбирда қўмита ходимлари, Экоҳаракат фаоллари, коллежнинг ўқитувчи мураббийлари, ўқувчи талабалар ва ОАВ ходимлари иштирок этишди. Дастлаб вилоят табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси мутахассиси Комилжон Қаршибоев атмосфера ҳавоси таркиби ва уни ифлослантирувчи ҳолатлар тўғрисида гапириб ўтиб, унинг таркиби 78% азот, 21% кислород, 0,9% аргон, 0,03 % карбонат ангидрид ва жуда кам миқдорда учрайдиган газлардан иборатлиги ва бу таркиб барча мавжудотлар учун муҳим аҳамиятга эгалиги, сўнгги йилларда антропоген таъсирларнинг кучайиши натижасида газ балансининг ўзгариши кузатилиши, атмосферадаги газлар доимий миқдорининг ўзгариши сайёрамиз учун салбий оқибатларга олиб келиши тўғрисида маълумот бериб ўтди.

Бундан ташқари, шаҳарлар ва саноатлашган марказларда ҳавонинг қишлоқларга нисбатан 5-10 марта кўп ифлосланиши туфайли ўртача ҳарорат қишлоқларга нисбатан 2 0С га ошади. Маълумотларга қараганда, 100 МВт кучга эга бўлган иссиқлик электр станциялари йил давомида 3800 тн турли таркибли зарарли чиқиндиларни атмосферага чиқариб ташлайди. Шунингдек, 1 тн тошкўмир билан ишлаш жараёнида 83, 4 кг олтингугурт оксиди, 44, 1 кг азот оксиди, 374 кг чанг, 1, 1 кг ис гази, 0, 4 кг углеводородлар ва 0, 01 кг альдегидлар ажралиб чиқиши атмосфера ҳавосининг ифлосланишининг асосларидан эканлиги ҳақида ҳам таъкидлаб ўтилди.

Жиззах тумани табиатни муҳофаза қилиш бўлими инспектори Сардор Адилбоев вилоятимиз ҳамда шаҳар атмосфера ҳавосининг кечаги ва бугунги ҳолатлари тўғрисида маълумот бериб ўтди. Бунда барча ҳудудлардаги каби вилоятдаги  автотранспорт воситаларининг суюқ ёқилғидан газ ёқилғисига ўтказилиши, саноат ва ишлаб чиқаришда экологик назорат ишларининг тўғри йўлга қўйилаётганлиги атмосфера ҳавосида ифлослантирувчи моддаларнинг ўтган даврларга нисбатан камайганлигини эътироф этди. Сўнгра Жиззах шаҳар телевидениесининг экология соҳаси бўйича мухбири Умида Наврузова, Жиззах маиший хизмат касб-ҳунар коллежи маънавият-маърифат бўйича директор ўринбосари Элноза Темировалар сўзга чиқиб, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган ҳолатлар, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига йўл қўймаслик, ҳозирги экологик муаммоларни ҳал этишда, табиатимизни борлигича асраб авайлашда ёшларимизнинг ўрни жуда катта эканлигини алоҳида таъкидлаб ўтишди.

Тадбир сўнгида иштирокчилар ва талаба ёшлар томонидан маърузалар юзасидан берилган барча саволларга атрофлича жавоблар берилди.

 

Жиззах вилояти табиатни муҳофаза

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            қўмитаси мутахассиси 

27.11.2016 17:33 янгиланган
 
Чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича илмий-техник кенгаш ўтказилди PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
15.11.2016 15:20

 

2016 йил 15 ноябрь куни Тошкент вилояти табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси томонидан ҳамкор ташкилотлар билан ҳамкорликда “Тошкент вилояти ҳудудида чиқиндиларни йиғиб олиш, утиллаштириш, қайта ишлашда замонавий технологиялардан фойдаланиш ва атроф-муҳит муҳофазаси йўналишида юқори малакали кадрларни тайёрлаш масалалари” мавзусида илмий-техник кенгаш ўтказилди.

Ўзбекистон Республикасида экологик хавфсизликни таъминлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида аниқ бир мақсадга қаратилган сиёсат олиб борилмоқда. Мустақиллик йилларида мамлакатимизда бу соҳанинг замонавий мустаҳкам норматив-ҳуқуқий базаси яратилди. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасидаги фаолиятни белгилаб берувчи 20 дан ортиқ қонунлар ва 300 дан ортиқ норматив ҳужжатлар қабул қилинди.

Шу билан бирга, ҳозирда жамиятимизнинг ривожланиши билан боғлиқ бўлган, атроф-муҳитга ва аҳоли саломатлигига салбий таъсир этаётган экологик муаммолардан бири чиқиндилар масаласи бўлиб, бугунги кунда чиқиндилар атроф-муҳитни ифлослантириши натижасида табиатга, фуқаролар ҳаёти ва соғлиғига, шунингдек, жисмоний ва юридик шахсларнинг мулкларига хавф туғдирмоқда. Бундай шароитда, ҳосил бўлаётган чиқиндиларни тўплаш, утилизация қилиш, уларни турларга ажратиб қайта ишлаш масаласи устувор вазифалардан бўлиб қолмоқда.

                Ўзбекистон – саноати ривожланиб бораётган мамлакат. Чиқиндиларни юқори технологиялар ёрдамида қайта ишлаш, уларни атроф-муҳитга зарар етказмаган ҳолда утилизация қилиш долзарб масаладир. 2002 йил 5 апрелда қабул қилинган Ўзбекистон Республикасининг “Чиқиндилар тўғрисида”ги Қонуни ушбу йўналишдаги ишларни тартибга солишда муҳим ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилаётир. Мамлакатимизда чиқиндиларни утилизация қилиш бўйича тизимли ишлар йўлга қўйилган, уларни қайта ишлайдиган корхоналар сони кўпаймоқда. Техник мойларни қайта ишлаб чиқаришга ихтисослашган  “UZ-PRISTA” корхонаси, GM Powertrain Uzbekistan, “Тошрангметзавод” каби саноат корхоналари шулар жумласидандир.

Вилоят ҳудудида 23 та чиқиндихона мавжуд. Ҳисобот даврида 2182753,95 тонна чиқинди ҳосил бўлиб, шундан маиший чиқинди 257407,32   тонна ва саноат чиқиндиси 1925346,6 тоннани ташкил қилади.  2016 йилнинг 9 ойи  давомида вилоятда жойлашган 18 та чиқиндини қайта ишлаш корхоналари томонидан 953153,76 тонна (маиший 33662,06 т, саноат 919491,7 т) чиқиндилар қайта ишланган.

  Кенгашда турли чиқиндиларни қайта ишлаш билан шуғулланадиган “UZ-PRISTA” корхонаси, GM Powertrain Uzbekistan, “Ташрангметзавод” компаниялари вакиллари сўзга чиқди.

Илмий-техник кенгашда  Ўзбекистон Фанлар Академияси, Тошкент давлат техника университети, Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети, Тошкент кимё-технология  институти, Ўзбекистон Фанлар Академияси Микробиология институти, Ўзбекистон Экологик ҳаракати Тошкент вилояти бўлими вакиллари ва ОАВ вакиллари иштирок этди.

Кенгаш якунида Тошкент вилояти ҳудудида чиқиндиларни йиғиб олиш, утиллаштириш, қайта ишлашда замонавий технологиялардан фойдаланиш ва атроф-муҳит муҳофазаси йўналишида юқори малакали кадрларни тайёрлаш масалалари муҳокама қилиниб, аниқ таклифлар тайёрланди.

Тошкент вилояти

 табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси

 Ахборот хизмати                                                                           
15.11.2016 15:23 янгиланган
 
ЭКОЛОГИК АКЦИЯ: ТАБИАТГА МЕҲР БОЛАЛИКДАН БОШЛАНАДИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
10.11.2016 15:15

 

Жорий йилнинг 8 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Давлатбионазорат инспекцияси ташаббуси билан Республика олимпия захиралари теннис мактабида манзарали кўчатларни экиш бўйича экологик акция ташкил этилди.

Унда Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ходимлари, Давлатбионазорат инспекцияси масъуллари, теннис мактаби раҳбарияти, ўқитувчилар ва ўқувчилар, ота-оналар, маҳалла фаоллари ҳамда оммавий ахборот воситалари иштирок этдилар.

Тадбирдан кўзланган асосий мақсад – таълим муассасаларида кўкаламзорлаштириш ишларини жадаллаштириш, яшил ҳудудлар майдонини кенгайтириш, ёшларни атроф-муҳит барқарорлигини таъминлашда фаоллиги ва масъулиятини янада ошириш, мамлакатимиз бўйлаб амалга оширилаётган ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишига яқиндан кўмаклашиш орқали халқимизга хос эзгу фазилатларни юксалтириш, уларни ёшлар қалбига сингдириш, маҳаллалар ҳудудларини, аҳоли тураржойлари атрофини бундан-да кўркам кўринишга келтиришдан иборат.

Мустақиллик йилларида шаҳар ва қишлоқларимиз, корхона ва ташкилотлар, муассасалар, айниқса таълим муассалари ва ўқув юртларида кўчат экишдек эзгу анъана шаклланди.

Ана шу эзгу анъанага мувофиқ, Давлатбионазорат инспекцияси ходимлари ва акция иштирокчилари томонидан теннис мактаби ҳудудига ҳашар йўли билан манзарали дарахтлар – арча (можжевельник – қора арча) кўчатлари экилди. Мазкур ҳашарда 70 дан зиёд қатнашчи фаол иштирок этди. Мазкур акция барчага кўтаринки кайфият, руҳий озуқа бахш этди, десак асло муболаға бўлмайди. Унда яшил табиат ривожига ҳисса қўшаётган ҳар бир қатнашчининг юзида ҳис-ҳаяжон ва қувонч шундоққина акс этиб турарди.

Кўчат экиш пайтида мутахассислар ёш авлодга арча ҳақида қисқа маълумот ҳам бериб ўтдилар. Арча бир жинсли, бир ёки икки уйли, шамол ёрдамида чангланувчи, игнабаргли ўсимлик ҳисобланади. Унинг 2-3 ёшли кўчати экилади, март-май ойларида эса гуллайди. Баъзи турлари тропик ҳудудлардаги тоғларда ҳам учрайди. Арчанинг хўжаликдаги аҳамияти ғоятда катта. Ёғочи меъморлик, ўймакорлик ва қалам ясашда ишлатилади. Баъзи турларидан хушманзара ўсимлик сифатида ҳам фойдаланилади. Арчасимон дарахтлар қишин-ёзин яшилликка бурканган бўлади. Натижада йил бўйи чангни ютиб, ҳавони тозалаб туради.

Эзгуликка йўғрилган тадбир “савоб ишни ҳар кун қилиш керак, савоб ишни ҳар ким қилиш керак” деган пурмаъно ҳикмат билан уйғунлик касб этди.

 

Ўзбекистон Республикаси

Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси

 

Ахборот хизмати

10.11.2016 15:19 янгиланган
 
«ТОШРАНГМЕТЗАВОД» АКЦИОНЕРЛИК ЖАМИЯТИ ЧИҚИНДИЛАРГА ҲАЁТ БАХШ ЭТАДИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
21.10.2016 13:12

 

Куни кеча  Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан «Электрон чиқиндиларнинг утилизацияси» мавзусида матбуот анжумани ва «Тошрангметзавод» акциядорлик жамиятига медиа-тур ташкил этилди. Унда Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ҳамда «Тошрангметзавод» акциядорлик жамияти ходимлари, экспертлар, соҳа мутахассислари, олимлар ва ОАВ вакиллари иштирок этдилар.

Бугун электрон чиқиндилар инсоният олдида турган янги экологик муаммога айланиб улгурди. Эски, яроқсиз ҳолатга келган мобиль алоқа воситалари, рақамли фотоаппаратлар, компьютер, принтер, сканер, турли хил электрон ускуналар ўрнини янги, замонавий технологиялар эгалламоқда. Айни дамда ҳажми тез суръатлар билан кўпайиб бораётган чиқиндиларни тўғри бошқариш орқали атроф-муҳитни муҳофаза қилиш энг долзарб муаммолардан бири ҳисобланади. Бунда, айниқса яроқлилик муддати ўтган маиший ва электрон техникада мавжуд рангли металл чиқиндиларининг утилизацияси алоҳида аҳамиятга эга.

Мазкур тадбирдан кўзланган асосий мақсад – тадбир иштирокчиларига Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан атроф-муҳит муҳофазаси борасида олиб борилаётган амалий ишлар, мазкур соҳадаги мавжуд муаммолар ва уларнинг ечими ҳақида атрофлича маълумот беришдан иборат.

БМТ мутахассислари олиб борган тадқиқотларга кўра, ҳар йили ер юзида 2 миллион тоннага яқин электрон чиқинди пайдо бўлади. Афсуски, бу чиқиндиларнинг фақат олтидан бир қисми қайта ишланади, холос.

   Юртимизнинг ҳар бир фуқароси эски, яроқсиз техника воситаларини махсус пунктларга топшириши мақсадга мувофиқ, – дейди «Тошрангметзавод» акциядорлик жамияти бўлим бошлиғи Жонибек Бердиев. – Заводга келтирилган буюмларнинг қайта ишланиши мамлакатимизда экологик барқарорликни таъминлаш билан бирга, янги маҳсулот ишлаб чиқариш имконини беради. Бу эса ўз навбатида, мамлакатнинг  иқтисодий ўсишига ижобий таъсир кўрсатади.

 

 

 

Маълумки, «Тошрангметзавод» акциядорлик жамияти рангли металларни йиғиш ва қайта ишлаш соҳасида ихтисослашган ягона корхона бўлиб, унда замонавий асбоб-ускуналар, илғор технологиялар жорий қилинган, беш юзга яқин юқори малакали ходим фаолият кўрсатмоқда. Завод рангли металл парчалари ва чиқиндиларини йиғиш, бирламчи ишлов бериш, ишдан чиққан қўрғошинли аккумуляторларни тўплаш ва уларни қайта ишлаш билан шуғулланади.

Ҳозирда жаҳонда маиший хизмат буюмларининг атиги 16 фоизи қайта ишлашга юборилмоқда. Ваҳоланки, бугунги кунда тоғ-тоғ бўлиб уюлиб ётган чиқиндилар таркибида катта миқдорда олтин, кумуш ва мис бор. Бундан ташқари, ташлаб юборилган ускуналарда тахминан 4,5 минг тонна озон қатламига салбий таъсир кўрсатувчи ўта хавфли кимёвий моддалар ёки  2,2 миллион тонна қўрғошин ойнаси мавжуд.

Гарчи ўз муддатини ўтаган техника воситаси барча қаттиқ маиший чиқиндиларнинг тахминан 5 фоизини ўз ичига олса-да, мазкур чиқинди тури атроф-муҳит муҳофазаси ва инсон саломатлигига ғоятда салбий таъсир кўрсатади. Мисол учун, биргина мобиль алоқа воситаси 500 тадан 1000 тагача турли  қисмлардан ташкил топган. Уларнинг кўпчилиги заҳарли оғир металлар – қўрғошин, симоб, кадмий, бериллий каби хавфли кимёвий моддаларни ўз ичига олади.

“Тошрангметзавод” акциядорлик жамияти Инвестиция лойиҳаларини жалб этиш бўлими бошлиғи Мирлазиз Саидов таъкидлаганидек, заводнинг ҳозирги кунда мамлакатимизнинг Биринчи Президенти томонидан тасдиқланган 4 та лойиҳаси бор. Мазкур лойиҳалар 2019 йилгача амалга оширилиши мўлжалланган.

   Бугунги кунда Эмаль билан қопланган ўтказгич (провод) ларни ишлаб чиқариш лойиҳасини якунладик, –  дея фикр билдирди М. Саидов, –  яқинда заводимизда Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган техник аудит бўлиб ўтди. Мазкур аудитда 20 дан ортиқ эски ускуналарнинг модернизацияси бўйича ишлар олиб борилиб, улар 2020 йилгача амалга оширилиши кўзда тутилган. Яқинда Хитой, Европа давлатларига бориб, чет эл корхоналарининг ишлаш услубини ўрганиб келдик. Яна бир ютуқли томони, ёш кадрларнинг янги технологияларда ишлаш малакасини ошириш масалалари кўриб чиқилди. Хорижлик мутахассисларнинг мамлакатимизга келиб тренинг дарсларини ўтиб кетишлари келишиб олинди.

 Корхона мутахассисларининг эътироф этишича, завод раҳбарияти атроф-муҳитга заводнинг салбий таъсирини камайтириш масалаларига ҳам катта эътибор қаратмоқда, яъни, янги технологияларни олиб келиш бўйича шартномалар тузилаётганда жаҳон стандартларига тўғри келадиган, атроф-муҳитни ҳимоя қиладиган ускуналарга буюртма беришга алоҳида аҳамият бермоқда.  

 Юртимизда электрон ускуна ва маиший техникалардан фойдаланиш суръатининг ўсиб бориши электрон чиқиндиларнинг тўпланишига сабаб бўлмоқда. Бундай чиқиндиларнинг кичик бир улушигина қайта ишланади, холос, қолган қисми ахлатхона, чиқинди полигонларига ташлаб юборилади. Шунинг учун юртимизда экологик вазиятни барқарорлаштиришга ўз ҳиссасини қўшишни истаган ҳар бир фуқаро, эски, яроқсиз техника маҳсулотларини махсус пунктларга топшириши айни муддао.

Тадбирда экологик муаммо саналмиш электрон чиқиндилар утилизациясини ҳал этиш учун чиқиндиларни қайта ишлашни такомиллаштириш мақсадида қонунчилик асосларини яратиш, масалан, чиқиндилар утилизацияси билан шуғулланувчи корхоналарга рағбатлантирувчи имтиёзлар  бериш, соҳага оид қонунчилик актларини ишлаб чиқиш ва амалиётга татбиқ этиш, аҳолидан чиқиндиларни йиғиб олишда корхоналар масъулиятини янада ошириш борасида фикр алмашилди.

Гулсара МЕНГЗИЯЕВА
21.10.2016 13:23 янгиланган
 
13 ОКТЯБРЬ – ХАЛҚАРО ТАБИИЙ ОФАТЛАР ХАВФИНИ КАМАЙТИРИШ КУНИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
13.10.2016 12:26

 

 Инсон манфаати, унинг қадр-қиммати, саломатлиги ва хавфсизлигини таъминлаш кундалик ҳаётимизда устувор аҳамият касб этади.

Кишилик жамияти тарихида турли табиий офатлар, ҳалокатлар тез-тез содир бўлиб турганидан хабардормиз. Турли фавқулодда вазиятлар одамларнинг қурбон бўлиши, уларнинг соғлиғига ва атроф-муҳитга зарар етиши, жиддий моддий талафотлар қайд қилиниши ҳамда одамлар ҳаётий фаолияти издан чиқишига олиб келади.

БМТнинг 2009 йил 21 декабрдаги 64/200-сонли резолюциясига асосан 13 октябрь Халқаро табиий офатлар хавфини камайтириш куни деб белгиланган. Мазкур сана дунёнинг барча мамлакатларида кенг нишонланади. Ушбу кунда дунё майдонида содир бўлган йирик фавқулодда вазиятлар, улар оқибатида ҳалок бўлганлар хотирланади. Содир бўлган фавқулодда вазиятлар оқибатларини бартараф этиш бўйича олиб борилган ишлар сарҳисоб қилинади.

Фавқулодда вазиятлар юз берганда ҳаракатланишга тайёргарлик бўйича фаолиятнинг асосий йўналишларидан бири – Ўзбекистон Республикаси таълим муассасалари билан фаол иш олиб бориш ҳисобланади. Республикамиз ҳудудида гидрометеорологик ҳодисаларни прогнозлаштириш, сел-тошқин ва қор кўчкиси хавфи мавжуд ҳудудларни баҳолаш, баланд тоғлардаги кўллар, қор захираларининг ҳолатини ўрганиш мақсадида ҳар йили аэровизуал кузатувлар амалга оширилмоқда.

Табиий офатлар орасида зилзила ўзининг аянчли оқибатлари, жиддий талафотлари билан ажралиб туради. Вақт танламайдиган бу офат бир неча сония ичида юзлаб, минглаб инсонларнинг қурбон бўлишига ва катта миқдордаги иқтисодий зарарга олиб келиши мумкин.

Сув тошқини натижасида экин майдонлари катта талафот кўради, турар жой ҳудудларини сув босади ва уларга зиён етади. Электр тармоқлари, қишлоқ хўжалигини суғориш тизими ишдан чиқади. Шунингдек, чорва молларига зарар етади, тупроқнинг унумдор қатлами ювилиб кетади. Умуман олганда, жамиятга моддий ва маънавий зарар етади.

Ҳар қандай табиий офатнинг олдини олишда тушунтириш ишларини олиб бориш, хавфсизлик чора-тадбирларини кўриш ҳамда мутахассисларнинг маслаҳатларига амал қилиш муҳим аҳамиятга эга.

Гулсара МЕНГЗИЯЕВА
 
Тошкентда замонавий сейсмологиянинг долзарб муаммолари муҳокама қилинмоқда PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
12.10.2016 15:02

 

Ўзбекистон Марказий Осиёнинг энг фаол сейсмик минтақа ҳудудида жойлашган. Турли табиий фалокатларга тайёр туриш ва уларга мос равишда ҳаракатлар қилиш салоҳиятини таъминлаш тизимини мустаҳкамлаш БМТ Тараққиёт Дастури ва Ўзбекистон ҳукуматининг биргаликдаги фаолиятининг энг устувор йўналишларидан биридир.

Жорий йилнинг 12 октябрь куни «Пойтахт» бизнес марказида Тошкент зилзиласининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академиясининг Сейсмология институти ташкил топганининг 50 йиллигига бағишланган «Замонавий сейсмологиянинг долзарб муаммолари – TASECO 2016» мавзусидаги уч кунлик Халқаро конференция ўз ишини бошлади. Анжуманнинг очилиш маросимида – Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси президенти вазифасини бажарувчи профессор С. Л. Лутпуллаев, Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда Вазиятлар вазирининг биринчи ўринбосари К. М. Арипов, БМТТДнинг Ўзбекистондаги доимий вакили ўринбосари Ф. Карахановлар сўзга чиқди ва тадбир халқаро даражадаги экспертлар иштирокида мана шундай нуфузли шаклда ўтказилиши муҳимлиги таъкидланди.

Конференция давомида 20 та мамлакатдан келган мутахассислар ўз маърузалари ва тақдимотларини таклиф қилади, ўзаро тажрибалар  алмашади ва сейсмик хавфни баҳолашнинг охирги натижаларини, зилзилани прогнозлаш муаммоларини, сейсмик хатарни пасайтириш масалаларини ва сейсмологиянинг бошқа қатор муҳим муммоларини муҳокама қилади.

             Маълумки, 1966 йилда Тошкентда содир бўлган кучли зилзиладан сўнг ташкил этилган Сейсмология институти ўзининг 50 йиллик фаолияти давомида зилзилалар табиатини тадқиқ қилиш, сейсмик ҳолат, сейсмик хатарни баҳолаш ва ҳудудларга бўлиш, зилзила башоратининг илмий асослари ва услубиятлари, сейсмотектоника ва муҳандислик сейсмогеологияси соҳаларида катта натижаларга эришди. Охирги йилларда «Сейсмик хатарни мониторинг қилиш тизимларини реконструкция қилиш ва ривожлантириш»  давлат инвестицион дастури доирасида рақамли сейсмик станциялар ва телекоммуникация технологиялари асосида сейсмологик мониторингнинг автоматлаштирилган тизими яратилди. Мазкур тизимни такомиллаштиришга институтнинг лойиҳаларини доимо қўллаб келаётган Ўзбекистондаги БМТ Тараққиёт Дастури анчагина ҳисса қўшди. Жумладан, 2013 йилда ҳамкорлик ҳақидаги Баённома доирасида Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академиясига Тошкент ва республиканинг бошқа шаҳарларини сейсмологик ҳудудлаштириш харитасини яратиш мақсадида асбоблар ёрдамида манзилли кузатувлар, дала, муҳандислик-геологик ва бошқа тадқиқотлар учун замонавий сейсмик ускуна тақдим этилган эди.

Конференцияда қайд этилганидек, Сейсмологик мониторингнинг замонавий тармоғи 60 дан зиёд кузатув пунктларини, жумладан, 45та рақамли сейсмик станцияларни ва зилзила геофизик, гидрогеокимёвий ва геодинамик даракчилари комплексини мониторинг қилишнинг 15та бирлашган марказларидан ташкил топган.

Хорижий ҳамкасблар билан учрашув чоғида тармоқ мутахассислари курраи замин, Марказий Осиё минтақаси ва Ўзбекистон ҳудудининг сейсмик ҳолатини янада кенгроқ ўрганиш ва таҳлил қилишни талаб қилувчи сейсмологиянинг замонавий босқичдаги энг долзарб муаммоларини муҳокама қилишни режалаштирган.

Халқаро конференция Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси, Сейсмология институти, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги томонидан, Ўзбекистондаги БМТ Тараққиёт Дастури ва Фуқаролик ҳимояси ва Гуманитар Ёрдам бўйича Европа амалиётлари директорати DIPECHO IXнинг фалокатларга тайёргарлик бўйича дастури кўмагида ташкил этилди.

 

*Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Ўзбекистондаги БМТТД ва Гуманитар Ёрдам бўйича Европа амалиётлари директорати DIPECHO IХнинг фалокатларга тайёргарлик бўйича дастурининг «Ўзбекистон Республикасининг табиий офатлар хавфини бошқариш бўйича салоҳиятини мустаҳкамлаш» лойиҳаси материаллари асосида. 
 
ИНТЕНСИВ БОҒЛАР – ДАВР ТАЛАБИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
12.10.2016 07:58

 

Жорий йилнинг октябрь ойида Савдо-саноат палатаси томонидан  БМТТД билан ҳамкорликдаги “Ўзбекистон бизнес-форуми (III босқич)” қўшма лойиҳаси кўмагида республиканинг олти вилоятида амалий семинарлар туркуми ўтказилади. Мазкур амалий семинарлар давомида қарийб 600 нафар фермер олма боғларига ишлов беришнинг замонавий технологияларига оид билимларини мустаҳкамлаш, шунингдек, боғдорчилик самарадорлигини ошириш бўйича амалий кўникмаларини ривожлантириш имкониятига эга бўладилар.

Семинарлар 12–28 октябрь кунлари ўтказилиши режалаштирилган бўлиб, илк тадбир Қашқадарё вилоятининг Китоб ва Шаҳрисабз туманларида бошланди. Худди шунингдек, амалий семинарлар Самарқанд вилоятининг Самарқанд, Тойлоқ ва Жомбой туманларида, Фарғона вилоятининг Фарғона, Олтиариқ, Қува ва Қувасой туманларида, Андижон вилоятининг Андижон, Булоқбоши ҳамда Асака туманларида, Наманган вилоятининг Чортоқ, Янгиқўрғон, Тўрақўрғон ва Косонсой туманларида, шунингдек, Тошкент вилоятининг Қибрай, Паркент ва Зангиота туманларида фермерлар учун тасдиқланган дастурга биноан ташкил этилади.

 Таъкидлаш жоизки, мазкур амалий семинарлар «Sasol» компанияси молиявий кўмагида амалга оширилади.

“Ўзбекистон бизнес-форуми (III босқич)” лойиҳаси ССП ва БМТТДнинг қўшма ташаббуси бўлиб, онлайн хизматларни жорий этиш, меъёрий-ҳуқуқий базани такомиллаштириш, шунингдек, инклюзив бизнес-моделларни ривожлантириш ва илгари суриш орқали бизнес юритишга оид шароитларни яхшилашга қаратилган.

Семинарлар давомида Ўзбекистон шароитида юқори ҳосилдорликка эришиш учун боғдорчиликнинг интенсив усулларини тўғри жорий этиш масалалари кўриб чиқилади. Семинарларнинг назарий ва амалий қисмларга бўлиниши иштирокчилар учун олинган билим ва кўникмаларини амалиётда мустаҳкамлаш имконини беради.

Семинарларнинг барча иштирокчилари Ўзбекистон шароитида интенсив усуллар бўйича олма етиштиришга оид махсус ишланган амалий қўлланмаларга эга бўлиши кўзда тутилган. Ушбу қўлланмада улар амалда юзага келадиган кўплаб саволларига жавоб оладилар.

Хусусан, амалий семинарларнинг ўтказилиши натижасида олма етиштириш, қишлоқ хўжалигига замонавий усулларни жорий этиш ва интенсив боғдорчилик усуллари ҳисобига боғлар ҳосилдорлигини ошириш бўйича фермерларнинг билимларини ошириши кутилмоқда. Келгусида ушбу такомиллашувлар қишлоқ ҳудудларидаги аҳоли учун янги иш ўринларини яратиш, уларни барқарор даромад билан таъминлаш, турмуш шароитини яхшилаш, шунингдек, Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги секторининг халқаро бозордаги рақобатбардошлигини ошириш йўлида янги имкониятлар эшигини очади.

Маълумот тариқасида шуни қайд этиш мумкинки, интенсив боғлардаги пакана ва ярим пакана дарахтларнинг танаси кичик бўлганлиги боис уларга ёруғлик  тушиши, ҳаво айланиши яхши бўлганлиги учун мевасининг сифати ва таъми яхши бўлади. Қолаверса, бундай боғларга ишлов бериш жуда қулай, мевасини териш ҳам осон. Айниқса, симбағазга олинган боғларда нарвон ишлатмасдан ҳосил терилади. Бунда иш унумли, юқори бўлиши билан бирга терилган мевалар келгусида яхши сақланади.

Гулсара МЕНГЗИЯЕВА

12.10.2016 08:14 янгиланган
 
ЭКОЛОГИК ТУРИЗМ – БАРҚАРОР РИВОЖЛАНИШ ВА АТРОФ-МУҲИТНИ МУҲОФАЗА ҚИЛИШНИНГ МУҲИМ ОМИЛИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
05.10.2016 15:43

Жорий йилнинг 5 октябрь куни Халқаро савдо марказининг мажлислар залида Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, “Ўзбектуризм” Миллий компанияси ҳамкорлиги ҳамда Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг Ўзбекистондаги лойиҳалар координатори иштирокида “Экологик туризм – барқарор ривожланиш ва атроф-муҳит муҳофазасининг муҳим омили: Ўзбекистон тажрибаси ва хорижий амалиёт” мавзусида халқаро конференция бўлиб ўтди.

Унда, икки юздан ортиқ иштирокчилар, жумладан, Бутунжаҳон туризм ташкилоти, БМТнинг Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш дастури, БМТнинг Европа иқтисодий комиссияси, БМТнинг Халқаро экотуризм ташкилоти, халқаро молия институтлари масъуллари, дипломатик корпус ва Ўзбекистон Республикасининг Олий Мажлиси вакиллари, тегишли вазирлик, идора, корхоналар ҳамда ОАВ ходимлари иштирок этди. Шунингдек, тадбирнинг фахрий меҳмони сифатида БМТнинг техник ҳамкорлик ва халқаро сайёҳлик ташкилоти хизматлари бўйича ижрочи директори Чжу Шанчжонг ҳам қатнашди.

Йилнинг туризмга доир муҳим тадбирини Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ўринбосари Адҳам Икромов кириш сўзи билан очди.

Таъкидландики, туризм жаҳон иқтисодиётининг жадал ривожланаётган соҳаларидан бири бўлиб, у юртимизда ҳам тобора тараққий этмоқда. Бу мамлакатимизда сайёҳлик салоҳиятини ошириш, сервис хизматлари кўрсатишни такомиллаштириш, бой маданий, тарихий ва табиий меросларни асраб-авайлаш борасида изчил олиб борилаётган ислоҳотлар самарасидир.

Тадбирда Ўзбекистоннинг экотуристик имкониятлари, табиий ва биологик хилма-хиллигига бағишланган видеофильм намойиш этилди.

Тадбирдан кўзланган асосий мақсад – Ўзбекистон Республикасида халқаро тажриба ва амалиётни ҳисобга олган ҳолда экологик туризмнинг истиқболли йўналишларини, уни ривожлантиришнинг механизм ва инструментлари юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш ҳамда экологик туризм ва атроф-муҳит муҳофазаси соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантиришдан иборат. 

Халқаро конференциянинг биринчи куни “Ўзбекистон – экологик туризм соҳасида миллий қонунчилик, илмий-услубий ва институционал база, илғор хориж амалиётини ўрганиш”, “Табиий объектларнинг экотуристик истиқболлари”, “Туризм соҳасида давлат ва хусусий сектор ҳамкорлиги” ва “Экологик туризм индустрияси учун малакали кадрларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш” каби тўрт асосий мавзуий йўналишни ўз ичига олди.

Бутунжаҳон сайёҳлик ташкилотининг маълумотларига кўра, туризм бугунги кунда муҳим ижтимоий, иқтисодий ва маданий омиллардан бирига айланди. Иқтисодиётнинг ушбу секторида умумий даромад ҳажми триллионлаб АҚШ долларини ташкил этмоқда. Ҳ ар йили бутун дунёда бир миллиарддан зиёд киши саёҳат қилмоқда.

Жаҳон ялпи маҳсулотида туризмнинг улуши 9 фоизни ташкил этмоқда, янги ташкил этилаётган ҳар 11 иш ўрнининг биттаси ушбу соҳага тўғри келмоқда.

Тадбир давомида миллий экотуризмни ривожлантириш ўта долзарб масалалардан бири бўлиб, у давлатимизнинг барқарор ривожланишини таъминлаб берувчи муҳим омиллардан бири эканига алоҳида урғу берилди.

                Мамлакатимиз табиати турфа хил фауна ва флора оламига жуда ҳам бой, – дея таъкидлади Тошкент давлат иқтисодиёт университети проректори О. Хамидов, – Бугунги тадбирнинг ташкил этилиши мамлакатимизга ташриф буюраётган саёҳатчиларни яна бир неча бараварга кўпайтириб, ушбу соҳада олиб борилаётган илмий-амалий тадқиқотлардан фойдаланилган ҳолда миллий боғларимизда экологик туризм бўйича янги турдаги инновацион маршрутларни яратишига хизмат қилади деб умид қиламиз.

Таъкидландики, Ўзбекистоннинг Буюк ипак йўли чорраҳасида жойлашгани бу ерда туризм соҳасини кенг ривожлантиришда муҳим омил бўлмоқда. Сўнгги йилларда Ўзбекистон туризм соҳасида сезиларли ютуқларга эришди, бунинг самараси ўлароқ, 2015 йилда ушбу саховатли заминга 2 миллиондан зиёд сайёҳ келган. Бугунги кунда юртимизда тўққиз юздан ортиқ сайёҳлик корхонаси фаолият кўрсатмоқда. Сайёҳликнинг экотуризм, геотуризм, экстремал, тиббий ва маданий йўналишлари, автомобилда саёҳат қилиш, альпинизм каби кўплаб замонавий турлари жадал ривожланмоқда.

Бу борада эришилган ютуқлар шундан далолат берадики, туризм сўнгги йилларда ижобий ўсиш суръатларини мустаҳкамлаб, бутун дунё иқтисодий тараққиётига салмоқли ҳисса қўшмоқда.

Бугунги кунда юртимизнинг табиатни муҳофаза қилиш тармоғи ўз ичига 8 та қўриқхона, 2 та табиат миллий боғи ва 1 та миллий боғ, 1 та биосфера резервати, 12 буюртмахона ва 1 та “Сайгачий” мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхонаси, “Жайрон” экомаркази, 10 та табиат ёдгорликларини олгани мазкур халқаро конференция доирасида алоҳида эътироф этилди.

Тадбир сўнгида экологик туризм ва табиат муҳофазасида ҳамкорликни йўлга қўйиш, шунингдек, мазкур соҳани ривожлантириш мақсадида хориж инвестициясини жалб этиш ҳамда техник кўмак кўрсатиш борасида  БМТ тараққиёт дастурининг доимий вакили Стефан Приснер ҳамда Марказий Осиё минтақалараро экологик маркази ижрочи директори Искандар Абдуллаевлар билан ўзаро ҳамкорлик бўйича Меморандум  имзоланди.

 

Ўзбекистон Республикаси

Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси

Ахборот хизмати

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:RU;}
05.10.2016 16:07 янгиланган
 
ҚУШЛАРНИНГ КУЗГИ САНОҚ КУНИ ЎТКАЗИЛДИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
04.10.2016 15:52

Жорий йилнинг 1-2 октябрь кунлари Халқаро қушларни муҳофаза қилиш жамияти 23 бор Қушларни кузги кузатиш кунини (EuroBirdwatch) нишонлади. Ушбу сана Бутунжаҳон қушларни муҳофаза қилиш жамияти томонидан 1993 йилда таъсис этилган.

Мазкур акцияни ўтказишдан мақсад – қайси вақт оралиғида қанча қуш турини  учратиш мумкинлигини аниқлашдан иборат. Шундан келиб чиқиб, ҳудудларда қушлар кузатуви олиб борилди. Кузатув натижалари  миллий координация марказларига жўнатилади.

Акция ташкилотчилари кўчиб юрувчи қушларнинг қайси  ҳудудни макон тутишига эътибор қаратишга чақиради.

          Мазкур тадбирда иштирок этиш нафақат катталар, балки болалар учун ҳам қизиқарлидир. Ахир, қанотли дўстларимизни яқиндан кузатиш қизиқарли бўлиш билан бирга мароқли машғулот ҳамдир. Шу билан бирга, уларнинг кўчиб ўтиши билан боғлиқ маълумотларга эга бўлиш, учиш жараёнида қушларга хавф солаётган таҳдидлардан огоҳ бўлиш   имконини ҳам беради.  

Бу йилги қушларни кузги кузатув тадбири натижалари ҳар йилгидан юқори кўрсаткични ташкил этди. 2011 йилда 3 764 та қуш қайд этилган бўлса, 2016 йил кўрсаткичи 48 635 тани ташкил этди.

Қушларни кузги кузатув тадбирининг бу йилги натижаларига кўра, мамлакатимиз ҳудудида 85 турдаги қуш тури кузатилди.  Мазкур тадбирда 111 нафар кузатувчи иштирок этди. Бу йилги қушларни кузги кузатув (EuroBirdwatch) Ўзбекистонда 6 та муҳим орнитологик ҳудудда – Тошкент вилоятининг Туябўғиз сув омбори ва Далварзин ов хўжалиги, Самарқанд вилоятининг Зарафшон давлат қўриқхонаси, Бухоро вилоятининг Жайрон экомаркази ҳамда Тўдакўл ва Қуйимозор сув омборлари, шунингдек, Сирдарё вилоятининг Оқолтин тумани ва Қорақалпоғистон Республикасида ўтказилди. 

Тошкент вилоятининг Туябўғиз сув омборида кенг қамровли кузатув ишлари амалга оширилди. Тадбирда Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси вакили, "Phasianus" орнитология клуби талабалари, Facebook интернет тармоғи кўнгиллилари, ОАВ вакиллари ҳамда табиат ихлосмандлари иштирок этдилар.  

Сирдарё вилоятининг Оқолтин туманида Сирдарё вилояти Қишлоқ хўжалиги университетининг ўрмон хўжалиги факультети декани, 4 нафар ўқитувчи ҳамда 16 нафар талаба қушларни кузги кузатув тадбири ўтказилди. Айниқса, Қорақалпоғистон Республикаси университетининг бир гуруҳ профессор-ўқитувчилари мунтазам равишда тадбирда фаол иштирок этиб келади.

Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, бугунги ёшлар атроф-муҳит масалаларига бефарқ эмаслиги экологик барқарорликни оширишда муҳим омил бўлиб хизмат қилади.

Малика ШАЙДУЛЛИНА,

Ўзбекистон Қушларни муҳофаза қилиш жамияти ходими /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ansi-language:RU; mso-fareast-language:RU;}
04.10.2016 16:44 янгиланган
 
27 СЕНТЯБРЬ – ХАЛҚАРО ТУРИЗМ КУНИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
28.09.2016 15:42

Ҳозирги вақтда туризм маданий муносабатлар ва алоқаларнинг энг яхши воситаларидан бири саналади. Ҳақиқатан ҳам, туризм ҳар бир мамлакат иқтисодиётини юксалтириш, қўшимча иш ўринлари яратиш ҳамда халқаро алоқаларни мустаҳкамлашнинг муҳим йўналишларидан биридир. Шу боис, дунё бўйича ушбу соҳанинг мазмун-моҳияти, аҳамиятини фаол тарғиб қилиш, жамоатчиликка атрофлича тушунтириш, бу борада давлатлар ўртасидаги дўстона муносабатларни изчил ривожлантириш қулоч ёзмоқда. Қайд этиш жоизки, туризмда саёҳат муддати камида 24 соат бўлиши, 6 ойдан кўп бўлмаслиги ва 70 км масофадан кам бўлмаслиги лозим.

1979 йили Испаниянинг Торремолинос шаҳрида ўтказилган Жаҳон сайёҳлик ташкилотининг Бош ассамблеясида “27 сентябрь – Халқаро туризм куни” деб эълон қилинди.

Юртимиз Буюк ипак йўлининг марказида жойлашганлиги, боз устига ноёб тарихий обидаларга бойлиги, юксак миллий анъана ва қадриятларни жамлаган бетакрор маданияти, ва табиати билан сайёҳларни ўзига мафтун этади. Ҳар йили республикамизга жаҳоннинг 70 дан зиёд мамлакатидан 2 миллионга яқин меҳмон ташриф буюраётгани хорижликларнинг эътирофи ва қизиқишидан далолатдир.

Халқаро мутахассисларнинг фикрича, экотуризмни тараққий эттириш учун мамлакатимизда имкониятлар етарли. Чунки Ўзбекистон бой тарихи, бетакрор меъморий обидалари билан бир қаторда, қулай иқлим шароити ва табиат мўъжизалари билан ҳам алоҳида ажралиб туради.

Денгиз сатҳидан 3000 метр баландликда жойлашган Зомин арчазорлари Марказий Осиё минтақасидаги энг йирик баҳаво ҳудудлардан бири саналади. Зоминнинг гўзал табиати ва иқлими, ўзига хос ҳайвонот ҳамда ўсимлик олами, маданий-этнографик хусусиятлари, шунингдек, пурвиқор тоғининг шифобахш ҳавоси туризмнинг соғломлаштириш-даволаш, экологик, этнографик, спорт йўналишларида экосаёҳатчиларни йил бўйи жалб қилиш имкониятини беради.

Ҳар бир вилоят, шаҳар ҳамда туманда амалга оширилаётган ишлар натижасида сайёҳлик соҳаси тобора тараққий этмоқдаки, бу пировардида юртимиз довруғини янада ошириш, иқтисодиётимизнинг барқарорлигини таъминлаш, халқимиз турмуш фаровонлигини янада яхшилашдек эзгу мақсадларга хизмат қиляпти.
28.09.2016 16:00 янгиланган
 
ЖАМОАТЧИ ИНСПЕКТОРЛАР ТАЙЁРЛАШ ДОЛЗАРБЛИГИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
23.09.2016 16:17

Жорий йилнинг 23 сентябрь куни Ўзбекистон Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ташаббуси билан Экологик назоратнинг жамоатчи инспекторларини махсус тайёргарликдан ўтказиш ишларини мувофиқлаштириш мақсадида 2 кунлик ўқув-семинар ташкил этилди.

Унда, қўмита масъул ходимлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ходимлари, ўқув-семинар тингловчилари, маърузачилар ва ОАВ ходимлари иштирок этишди.

Ўқув-семинардан кўзланган асосий мақсад – ўқув-семинар тингловчиларига экологик назоратнинг жамоатчи инспекторининг ваколатлари, мажбуриятлари, жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишнинг усул ва йўллари, унинг натижаларини расмийлаштириш, давлат органлари билан ҳамкорликни амалга оширишни англатишдан иборат.

Таъкидландики, жаҳонда саноатнинг жуда тез ривожланиши оқибатида атмосферага чиқарилаётган чиқиндиларнинг умумий ҳажми бир неча баробар ортди. Ҳар йили атмосферага 90 миллион тоннадан ортиқ заҳарли газлар – карбонат ангидрид, азот оксиди, углеводород, бензатирен, қўрғошин чиқарилади. Ҳозирги вақтда фақат ҳаво эмас, сув, тупроқ ҳам ифлосланиб бормоқда. Ташланган чиқиндиларнинг айримлари тез парчаланиб кетса, айримлари учун бу жараёнга юз, минг, миллион йиллар талаб қилинади.

 

Ўқув-семинарда маърузачилар томонидан “Экологик назорат соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва унинг асослари”, “Жамоатчилик экологик назоратининг назарий ва амалий жиҳатлари”, “Ер ресурсларини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида жамоатчилик экологик назорати”, “Чиқиндилар бошқаруви соҳасида жамоатчилик экологик назорати” каби мавзулар қамраб олинди.

Таъкидландики, 1992 йилда Рио-де-Жанейро шаҳрида ўтказилган БМТнинг Атроф-муҳит масалаларига бағишланган конференцияси атроф-муҳит муҳофазаси йўналишидаги муҳим воқеалардан бири бўлди. Шундан сўнг юртимизда «Алоҳида муҳофаза қилинадиган ҳудудлар тўғрисида» (1993), «Ер ости бойликлари тўғрисида» (1994), «Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида» (1996), «Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида», «Ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида», «Энергиядан оқилона фойдаланиш тўғрисида» (1997), «Ўрмон тўғрисида»ги (1999) каби қатор қонунлар қабул қилинди.

Шунингдек, Ўзбекистон БМТ ташаббусларини қўллаб-қувватлаган ҳолда, мазкур ташкилотнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги Доиравий конвенцияси, Озон қатламини ҳимоя қилиш бўйича Вена конвенцияси ва унга киритилган тузатишларга қўшилган, Иқлим ўзгариши тўғрисидаги Доиравий конвенцияга қўшимча тарзда қабул қилинган Киото протоколини имзолаган.

Маърузачилар томонидан ҳали жаҳонда ҳам, юртимизда ҳам табиатни муҳофаза қилиш, табиат бойликларидан оқилона фойдаланиш борасида ҳал этилмаган муаммолар бисёр эканлиги, уларни бартараф қилиш кўп жиҳатдан аҳолининг табиат муҳофазаси, табиат билан боғлиқ қонуниятлар ҳақидаги билимига боғлиқлиги, фуқароларнинг экологик онги қанчалик юксак, билим даражаси қанчалик юқори бўлса, табиатдан фойдаланиш маданияти ҳам шунчалик ортиши алоҳида қайд этилди.

Шунингдек, бу борадаги зарур билимларни ўрганиш, уларга қатъий амал қилиш ва салбий ўзгаришларнинг олдини олиш ҳозирги кунда энг долзарб вазифалардан бири эканлигига ҳам алоҳида урғу бериб ўтилди.

 Тадбирда экологик муаммолар моҳиятини чуқур англаб етиш ҳамда уларни тўғри ҳал этиш жамиятнинг ҳар бир аъзоси учун муҳим вазифа, ҳаётий заруратга айланиши лозимлиги таъкидланди.

Ўқув-семинар давомида тўхталиб ўтилганидек, яна бир оғриқли нуқталардан бири бу – ноқонуний чиқиндихоналар фаолияти. Яшаб турган жойимизни турли чиқиндилар билан ифлослантириш, аввало, ўзимиз, қолаверса, келажак авлод соғлиғига салбий таъсир этади. Афсуски, баъзи фуқароларимиз, ҳатто айрим мансабдор шахслар ҳам бу масалага панжа орасидан қарашади.

Республикамизда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш устидан олиб борилаётган назорат самарадорлигини ошириш, бу борада жамоатчилик билан ҳамкорликни йўлга қўйиш мақсадида 2013 йил 27 декабрда Ўзбекистон Республикасининг «Экологик назорат тўғрисида»ги Қонуни қабул қилингани айни муддао бўлди. Ушбу Қонуннинг асосий мақсади экологик назорат соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Шунингдек, Қонунда экологик назорат субъектлари рўйхати ҳам келтирилган бўлиб, улар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, махсус ваколатли давлат органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, хўжалик юритувчи субъектлар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролардан иборатдир.

Тадбирда экологик муаммолар бошқа барча муаммолар сингари инсоннинг ички олами, унинг маънавий дунёси қай даражада эканлиги билан боғлиқ бўлиб, инсон ички дунёсининг ташқи дунёдаги акси сифатида қаралиши кераклиги,  ҳозирда юзага келган экологик ҳолатни инсон руҳидаги маънавий кемтикликнинг, замондошларимиз дунёқараши ва онгидаги муайян бўшлиқнинг натижаси, дея қайд этиш мумкинлиги эътироф этилди.

 

Табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси

Ахборот хизмати Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-bidi-font-family:"Times New Roman";}
23.09.2016 16:53 янгиланган
 
ХАЛҚАРО ОЗОН ҚАТЛАМИНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ КУНИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
16.09.2016 15:25

 

Жорий йилнинг 15 сентябрь куни Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси мажлислар залида 16 сентябрь – Халқаро озон қатламини муҳофаза қилиш кунига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди. Анжуманда давлат, жамоат ва халқаро ташкилотлар вакиллари, олимлар, мутахассислар, ишлаб чиқарувчилар, ОАВ ходимлари иштирок этди.

Тадбир йиғилиш иштирокчиларига озон қатламини ҳимоя қилиш борасида глобал ва миллий миқёсда эришилган ютуқлар, шунингдек, озон қатламини емирувчи моддалардан фойдаланишни босқичма-босқич қисқартириб бориш ҳақида тушунча бериш мақсадида ташкил этилди.

Маълумки, мазкур сана ҳар йили турли шиор остида ўтказилади. Жорий йилдаги 16 сентябрь санаси “Озон ва иқлим: Дунё ҳамжиҳатлигида тикланмоқда” шиори остида нишонланди.

Тадбирни Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш қўмитасининг Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш Бош бошқармаси бошлиғи, Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, БМТ тараққиёт дастури ҳамда глобал экологик жамғармаларининг “Иқтисодий ўтиш давридаги мамлакатлар минтақаси – Ўзбекистонда ГФХУ дан фойдаланишни жадал қисқартиришнинг дастлабки бажарилиши” юзасидан қўшма лойиҳа миллий координатори Н. Доценко кириш сўзи билан очди. – Мамлакатимизда озон қатламини емирувчи моддалар (ОЕМ)дан фойдаланишни қисқартириш бўйича махсус чора-тадбирлар ҳаётга татбиқ этилди, – деди Н. Доценко. Жумладан, бугунги кунга келиб  Республикамизда ОЕМ ни ишлатиш 99,95 % га қисқартирилди. 1985 йил 25 мартда қабул қилинган Озон қатламини ҳимоя қилиш тўғрисида Вена конвенцияси озон муаммосини ечиш борасида аниқ халқаро механизмларнинг яратилишига асос бўлди.

  Озонни емирувчи моддалар бу – озон қатламини емиришга олиб келувчи, атмосферада озон молекулалари билан реакцияга кириша оладиган, асосини хлорли, фторли ва бромли углеводородлар ташкил этувчи кимёвий бирикмалардир. Озон қатламининг емирилиши қуёш радиациясининг Ерга етиб келишини кучайтиради ва денгиз ҳайвонлари ҳамда ўсимликлари орасида ўлимнинг ортиши, қурилиш ашёларининг хизмат муддати қисқариши, қишлоқ хўжалиги экинларининг ҳосилдорлиги камайиши, инсонлар соғлиғининг ёмонлашуви каби салбий оқибатларга олиб келади.

Озон қатламини муҳофаза қилишнинг инсоният келажаги ва ҳаёт давомийлигини таъминлашдаги муҳим ўрни эътиборга олиниб, мамлакатимиз 1993 йилда Озон қатламини ҳимоя қилиш тўғрисидаги халқаро Вена конвенцияси ва Монреаль протоколига қўшилган эди. Ўтган йилларда мазкур халқаро ҳужжатлар орқали зиммамизга олинган мажбуриятларни бажариш юзасидан тизимли ишлар амалга оширилди. Хусусан, БМТ Тараққиёт дастури, Глобал экологик жамғарма ва бошқа ҳамкор ташкилотлар кўмагида озон қатламини емирувчи моддаларни қисқартириш бўйича бешта лойиҳа амалга оширилди.

Тошкент давлат техника университетининг кафедра мудири, техника фанлари номзоди Д. Азизов  “Тошкент давлат техника университетида совутиш ва ҳавони кондиционерлаш тизимида кадрлар тайёрлаш ва салоҳиятини ошириш” мавзусида маъруза эшиттирди. – Айни дамда факультетимизнинг технологик машиналар ва жиҳозлар (совутиш машинасозлиги) йўналишида 190 та бакалавриатура талабалари,  Совутиш, криоген техникаси ва мўътадиллаш тизимлари машиналари ҳамда агрегатлари мутахассислиги бўйича 9 нафар магистратура талабалари таҳсил оладилар. 2015 йилдан бери ТошДТУ нинг мазкур кафедраси БМТ Тараққиёт дастури доирасида ҳамкорлик ишларини олиб бормоқда, – дея эътироф этди Д. Азизов.

Мазкур йўналишдаги изчил ва тинимсиз меҳнат ўз самарасини берди.  Экспертларнинг маълум қилишича, глобал миқёсда озон қатламини емирувчи моддалардан кундалик ҳаётимиз, саноат ва қишлоқ хўжалиги мақсадларида фойдаланишнинг босқичма-босқич тўхтатилиши натижасида озон қатлами қайта тикланмоқда. Кузатишларга кўра, озон қатлами асримизнинг ўрталарига келиб ўз меъёрига қайтади.

Бугун ГХФУларни чиқариб олиш ва уларни рециркуляция қилиш бўйича замонавий жиҳозлар етказиб берилиб, совутиш жиҳозлари ҳамда ҳавони сувитиш тизимларига техник хизмат кўрсатиш амалиёти такомиллаштирилмоқда.

Озон қатламини емирувчи моддаларни маиший, саноат ва қишлоқ хўжалиги соҳаларида фойдаланишдан босқичма-босқич чиқаришга қаратилган инновациялар изланяпти.

Тадбир сўнгида жорий йилнинг 13-14 сентябрь кунлари марказий ва ҳудудий ОАВ вакиллари Фарғона, Андижон ва Наманган вилоятларида ўтказилган медиа-турларда фаол иштирок этганлиги, бир қанча корхона ва ташкилотларга ташриф буюриб, у ерда совутиш агентларини рециркуляция қилиш ва қайта ишлатиш бўйича иккита марказда бўлганлиги ҳамда маиший ва саноат совутгичлари ва ҳавони совитиш ускуналарига хизмат кўрсатувчи бир неча корхоналарга махсус ускуна ва асбобларни топшириш маросимининг гувоҳи бўлганликлари ҳикоя қилинди.  

 Қизиқарли тарзда ўтган мазкур анжуман йиғилганларда қизғин таассурот қолдирди ва озон қатламининг емирилиши билан боғлиқ муаммоларга беэътибор бўлмасликка чақирди.

Гулсара МЕНГЗИЯЕВА
16.09.2016 15:29 янгиланган
 
ҲАЙВОНОТ ОЛАМИГА БЕФАРҚ БЎЛМАЙЛИК! PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
15.09.2016 07:59

Сўнгги йилларда табиатдан фойдаланишнинг кескин ортиши натижасида мамлакатимиздаги кўплаб ҳайвон турлари кучли антропоген таъсир остида қолиб, уларнинг яшаш жойлари ва сони қисқарди, баъзилари эса бутунлай йўқ бўлиб кетди. Кўплаб ҳайвон турларининг камайиб кетишига сабаб – ҳудудларнинг хўжалик мақсадларида ўзлаштирилиши, атроф-муҳитнинг ифлосланиши, биологик ресурслардан меъёрсиз фойдаланишдир.   

Бундай салбий оқибатларнинг олдини олиш борасида мамлакатимизда қатор чора-тадбирлар ишлаб чиқилмоқда ва тадбирлар ўтказиб келинмоқда.  Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўсимлик ва ҳайвонот олами генофонди институти мажлислар залида “Ўзбекистоннинг камёб, йўқолиб бораётган ва кам ўрганилган ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилишнинг замонавий муаммолари” мавзусида Республика илмий-амалий анжумани бўлиб ўтди.

Анжуманни  Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўсимлик ва ҳайвонот олами генофонди институти директори К. Тожибоев кириш сўзи билан очиб, ҳайвонот дунёсининг бугунги ҳолати, бу борада ечимини кутаётган муаммоларга тўхталиб ўтди.

Табиатни муҳофаза қилиш –  ҳаётни бор гўзаллиги билан асраш, келажак авлодларга бус-бутун етказиш демакдир.  Ўзбекистон Республикаси мустақилликка эришгач, мамлакатимизда табиат муҳофазасига алоҳида эътибор берилиб, бу борада мустаҳкам ва самарали қонунчилик базаси яратилди. 1992 йил 9 декабрда “Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида “ги Қонуннинг қабул қилиниши экологик масалаларга янада теранроқ ёндошишни талаб этади.

Тадбирда “Ўзбекистон Республикаси Қизил китоби”га киритилган ҳайвонот олами вакилларини сақлаб қолиш юзасидан фикр алмашилиб, таклифлар билдирилди. Жумладан, Ўзбекистон Қушларни муҳофаза қилиш жамияти директори Р. Кашкаров Туркистон оқ лайлагини кўпайтиришнинг ҳозирги ҳолати ҳақида маъруза эшиттирди. Шунингдек, ўрдаклар оиласига мансуб Вишилдоқ оққушнинг Денгизкўл кўлидаги популяциясининг бугунги ҳолати, Судочье кўли тизимидаги  камёб қушлар ҳақида маърузалар тингланди.

 

Анжуманда таъкидланишича, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўсимлик ва ҳайвонот олами генофонди институти илмий ходимларининг сўнгги йиллар ичида вилоятлар бўйича олиб борган илмий-тадқиқот ишлари натижасида “Қизил китоб”нинг аввалги (2009) нашридаги маълумотлар янгиланмоқда, яъни айрим ўзгартиришлар киритилмоқда.

Хулоса қилиб айтганда, ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ушбу жараёнда кенг жамоатчилик иштирок этган тақдирдагина ижобий самаралар беради. Барчамиз якдиллик билан ҳаракат қилсак, албатта кўзлаган мақсадимизга эришамиз!

Г. МЕНГЗИЯЕВА

15.09.2016 08:09 янгиланган
 
"Ергеодезкадастр" давлат қўмитаси: кўзланган мақсад ва эришилган ютуқлар PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
10.06.2016 15:34

 

Жорий йилнинг 9 июнь куни «Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси ҳамда Ўзбекистон Миллий матбуот маркази ҳамкорлигида “Ер ресурсларидан окилона фойдаланиш, ер тузиш ва ер мониторингини ташкил этиш, тупрок унумдорлигини саклаш, ошириш, шўрланишни камайтири бўйича ягона давлат сиёсати” мавзусида матбуот анжумани бўлиб ўтди.

Тадбирда “Ергеодезкадастр” давлат қўмитаси ва унинг қуйи тизимлари томонидан 2015 ва 2016 йилнинг ўтган даврида Республикамизда ерлардан оқилона фойдаланишни ташкил этиш, ер тузиш ва ер мониторингини юритиш, тупроқ унумдорлигини сақлаш ва ошириш, шўрланишни камайтириш бўйича муайян ишлар амалга оширилганлиги таъкидланди.

Ергеодезкадастр” давлат қўмитаси томонидан Ер мониторингини юритиш, ер қонуни бузилиши ҳолатларини бартараф этиш ва келгусида содир этилишининг олдини олиш бўйича қуйи тизимлар томонидан амалга ошириладиган вазифалар белгиланиб, 2015 йил ва 2016 йилнинг ўтган даври давомида мониторинг ва ўрганишлар натижасида 5792 та ҳолатда 7730 гектар майдонларда турли ер қонуни бузилиши ҳолатлари аниқланиб, шундан 2113 та ҳолат бўйича прокуратура органларига, 469 та ҳолат бўйича суд идораларига, 1226 та ҳолатда маҳаллий давлат ҳокимияти органларига маълумотлар ва тақдимномалар киритилди ва аниқланган ер қонуни бузилиши ҳолатлари бартараф этилиши таъминланди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 15 декабрдаги 362-сонли “Фермер хўжаликлари ер майдонлари ҳажмларини мақбуллаштириш тўғрисида”ти Қарори ижроси юзасидан мақбуллаштириш якунларига кўра, 35 083 та ер майдонлари ўзгарган ва янгидан ташкил қилинган фермер хўжаликларининг Ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси расмийлаштирилиб, фермер хўжаликларининг ер кадастри ҳужжатлари йиғма жилдлари шакллантирилди.

Жорий йил 1 апрель ҳолатига Республикамиздаги 101454 та фермер хўжаликлари ер майдонлари мақбуллаштирилиб, жорий йил 25 май ҳолатига 160 372 та фермер хўжаликларини ташкил этди.

Бугунги кунда ушбу фермер хўжаликларини “Ер участкасини узок муддатли ижарага олиш шартномаси” расмийлаштирилиб, фермер хўжаликларининг ер кадастри ҳужжатлари йиғма жилдларини шакллантириш ишлари якунига етказилмоқда.

 

Мавжуд суғориладиган ерлардан унумли фойдаланиш, уларнинг тупрок унумдорлигини сақлаш, қайта тиклаш ва ошириш, уларни ҳимоя қилиш ҳамда мақсадли фойдаланишни таъминлаш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан бири ҳисобланади.

Бу борада Президентимизнинг 2013 йил 9 апрелдаги “2013-2017 йиллар даврида суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини янада яхшилаш ва сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш чора-тадбирлари тўғрисида”ти ПҚ-1958-сонли қарори ва ушбу қарор ижроси бўйича Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 24 февралдаги 39-сонли қарори асосида "Ергеодезкадастр" давлат қўмитаси томонидан Республикамиз ҳудудларидаги суғориладиган қишлоқ хўжалиги ерларида тадқиқотлар ўтказилиб, шўрланган тупроқларни хариталарга тушириш ишлари олиб борилмокда.

          Шўрланган ерларни хариталаштириш ишларини амалга ошириш мақсадида тупрок шўрланиши картограммаларини тузиш ишларини ўтказиш графиги, шўрланган ерларни ҳисобга олиш ва шўр ювиш меъёрларини аниқлаш бўйича услубий курсатмалар ишлаб чиқилиб, тегишли вазирликлар билан келишилди ва шу асосда хариталаштириш ишлари амалга оширилиб келинмоқда, – деди Республика Ердан фойдаланиш ва ер тузиш бошқармаси бошлиғи А. Алимов. – Ўтган 2014-2015 йиллар давомида Республиканинг бир қанча вилоят, туманларида тупроқ шўрланиши картограммалари тайёрланиб, жойларга ишлаб чиқаришда фойдаланиш учун тақдим қилинди. Жумладан, Сирдарё вилоятининг барча тумаларидаги 266,9 минг гектар, Жиззах вилоятининг барча туманларидаги 210,9 минг гектар, Қашқадарё вилоятининг Косон, Қамаши ва Қарши туманларидаги 137,1 минг гектар Навоий вилояти туманларидаги 96,8 минг гектар, шунингдек, Хоразм вилояти туманларидаги 217,2 минг гектар суғориладиган қишлок хўжалиги ер майдонларида ҳам дала тадқиқот ишлари амалга оширилди.

Бундан ташқари, шўрланишнинг олдини олиш, тупроқнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш, унумдорлиги ва маҳсулдорлигини ошириш бўйича таклиф ва тавсиялар фермер хўжаликлари раҳбарларига тақдим этилмоқда.

Тадбир сўнгида тадбир ташкилотчилари ОАВларини қизиқтирган саволларга батафсил жавоб бердилар. 

Г. Менгзияева

10.06.2016 15:38 янгиланган
 
Жонли табиат куни PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
04.06.2016 00:00

“Экологик ҳафталик – 2016” тадбирлари доирасида 2 июнь куни Тошкент ҳайвонот боғида “Жонли табиат куни” экологик билимлар ва ижодиёт байрами бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатлари, Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси қошидаги жамоатчилик кенгаши аъзолари, устоз-мураббийлар, ўқувчи-ёшлар ва ОАВ вакиллари иштирок этди.

Тадбир бошида Тошкент ҳайвонот боғи директори Б. Мусаев йиғилганларни қўшалоқ байрам билан табриклаб, ҳайвонот боғи ҳақида қисқача маълумот бериб ўтди. Бундан ташқари, ҳайвонот боғи Халқаро ва Ўзбекистон Республикаси “Қизил Китоби”га киритилган ноёб ва йўқолиб бораётган ҳайвон турларини кўпайтириш маркази эканлигини ҳам таъкидлаб ўтди.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Жамоатчилик кенгаши раиси Д. Файзиева ҳам барчани экологик сана билан қутлади ҳамда мамлакатимизда экологияни асраш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш борасида кенг кўламли амалий чора-тадбирлар олиб борилаётганини алоҳида эътироф этди.

Бу борада Ўзбекистон Республикасининг “Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида”ги, “Экологик назорат тўғрисида”ги қонунлари муҳим дастуриламал бўлмоқда. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил 20 майдаги “2016 – 2020 йиллар даврида Тошкент ҳайвонот боғини ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида”ги  Қарори ҳам бу борада олиб борилаётган эзгу ишларнинг мантиқий давомидир.

Тадбирда Тошкент давлат Аграр университети ўқитувчиси Ш. Холова Тошкент шаҳар “Баркамол авлод” болалар ижод маркази ҳамда 50 мактаб ўқувчилари учун маҳорат дарсини ўтказди. Болалар ихтиёрий равишда қалдирғоч суратини танлаб, бор маҳоратларини ишга солиб қалдирғоч расмини қоғозга туширдилар.   

Зоограффити танловида болалар деворга чизган тўтиқуш ва ноёб антилопа расмини ҳайвонот боғига ташриф буюрган меҳмонлар катта қизиқиш билан томоша қилдилар.

  Ҳайвонот боғида сақланаётган вольерлардаги ҳайвонларнинг расмларини чизиш танлови иштирокчилари орасида кичик ёшли болажонлар ҳам бўлиб, зўр иштиёқ билан ўз истеъдодларини намойиш этдилар. 

Республика санъат мактаб-интернати ўқитувчиси Муродилло Акромов ушбу тадбирга 5 синф ўқувчилари билан ташриф буюрганини айтди. – Болалар берилган топшириқни бажаришга сидқидилдан киришиб кетди. Айниқса, иқтидорли ўқувчиларимиздан Шаҳноза Алимова, Мурод Ҳожиакбаров, Абдураҳмон Абдуллаевлар фаол иштирок этишмоқда, – деди М. Акромов. – Шу каби тадбирларни ташкил этиш ёшларнинг табиатга бўлган меҳрини янада оширади. Болаларнинг бундай тадбирларда иштирок этиши табиат билан уйғунликни янада чуқурроқ ҳис этишларига кўмаклашади. Бундай тадбирларнинг республика миқёсида кенг қамровда ўтказилиши ва бунга айнан ёшларни жалб қилиш ўз самарасини беради.

Тадбир якунида таниқли болалар шоири, Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг жамоатчилик Кенгаши аъзоси Раим Фарҳодий  ижодий танловларнинг ғолиб ва фаол иштирокчиларини қўмитанинг махсус совғалари, “Chinor” экологик-ноширлик компанияси ҳамда Ўзбекистон Қушларни муҳофаза қилиш жамиятининг китоблари билан тақдирладилар.

Тадбирдан сўнг ўқувчи-ёшлар “Ҳайвонот боғидаги янги уй” номли экскурсияда йўлбарс ва айиқларни, япон турналарини томоша қилиб, мароқли ҳордиқ чиқаришди.

Гулсара Менгзияева
06.06.2016 15:32 янгиланган
 
«Экологик ҳафталик – 2016»: қизғин тадбирлар бошланди! PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
03.06.2016 00:00

 

Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 25 йиллиги ва 5 июнь – Бутунжаҳон атроф-муҳит кунига бағишланган “Экологик ҳафталик – 2016”  ўз ишини бошлади. Мазкур ҳафталик 31 майдан 6 июнга қадар ўтказилиши режалаштирилган. 31 май куни Халқаро бизнес марказининг анжуманлар залида “Экологик ҳафталик – 2016” нинг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди.

Мазкур тадбирда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, вазирлик ва идоралар, илмий марказлар, таълим муассасалари, жамоат ва халқаро ташкилотлар, шунингдек ОАВ вакиллари иштирок этди.

Тадбирни Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси раиси Б. Абдусаматов кириш сўзи билан очиб, Ўзбекистон атроф-муҳит билан боғлиқ глобал муаммоларга ечим топишда фаол иштирок этаётганини алоҳида таъкидлаб ўтди.

      Мустақиллик йилларида мамлакатимизда табиатни муҳофаза қилишнинг қонуний асоси яратилди, – деди Б. Абдусаматов. – 1992 йилда “Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида”ги Қонуннинг қабул қилиниши бу борада қўйилган илк қадамлардан бири бўлди.

БМТнинг Ўзбекистондаги доимий мувофиқлаштирувчи ва БМТ Тараққиёт дастурининг доимий вакили Стефан Приснер табрик сўзида Ўзбекистон билан ҳамкорлик яхши натижалар кўрсатаётганини айтиб ўтди.

Тадбирда таъкидланишича, 2016 йилда “Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни” ёввойи ҳайвонлар ва ўсимликларнинг ноқонуний савдоси мавзусига бағишланган. Мамлакатимизда  биохилма-хилликни сақлаш ҳамда биологик ресурслардан рационал фойдаланиш бўйича комплекс чора-тадбирлар ишлаб чиқилган.      

 

Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Республика давлат санитария-эпидемиология марказининг бўлим бошлиғи Т. Ли “Атроф-муҳит ва аҳоли саломатлиги” мавзусида маъруза эшиттирди.

Тадбир сўнгида бир қатор корхоналар Атроф-муҳит муҳофазаси ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида эришган ютуқлари учун Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг Дипломлари билан тақдирландилар.

Бундан ташқари, “Энг яхши экологик технология ва инновация” илмий-амалий ишланмаси ҳамда “Туманим (шаҳрим)даги экологик ҳолат” ва “Маҳалламдаги экологик ҳолат” мавзусида энг яхши ҳаваскорлик видеоролиги Республика танловлари эълон қилинди.

Таъкидлаш жоизки, ёввойи фауна ва флора оламининг баъзи турларини муҳофаза қилишда айниқса, халқаро ҳамкорлик жуда муҳим саналади. Юртимизда ёввойи табиатни муҳофаза қилиш бўйича  олиб борилаётган ишлар алоҳида эътиборга молик.

“Экологик ҳафталик – 2016” доирасида ўтказилаётган тадбирлар давом этади...

Гулсара Менгзияева
07.06.2016 07:16 янгиланган
 
Китоб – энг яхши дўст PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
27.05.2016 00:00

 

2016 йилнинг 26-28 май кунлари Ғафур Ғулом номидаги маданият ва истироҳат боғида Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги ҳамда бир қатор тегишли давлат ва жамоат ташкилотлари билан ҳамкорликда Тошкент шаҳри, Қорақалпоғистон Республикаси, жумладан вилоят марказларида «Адабиётга эътибор – келажакка, маънавиятга эътибор» шиори остида Республика «Китоб байрами» ўтказилди.

Мазкур тадбир ўзбек адабиёти орқали халқ маданиятини юксалтириш ҳамда адабиётга, маънавиятга, миллий қадриятларни асраб-авайлаш ва улуғлашга давлат даражасида берилаётган эътиборни кенг жамоатчиликка кенгроқ етказиш, ёш авлодни Она Ватанга юксак садоқат руҳида тарбиялашга ҳисса қўшиш, ёшларнинг миллий адабиётимизга ва жаҳон адабиётининг  дурдона асарларига бўлган қизиқишини ошириш ҳамда оилавий китоб ўқиш анъаналарини тарғиб қилиш, ёзувчи ва китобхон ўртасидаги мулоқотни кучайтириш каби мақсадларни қамраб олди.

“Китоб байрами” тантаналари карнай-сурнай садолари, доирачилар ансамбли чиқишлари билан бошланиб, барчага кўтаринки кайфият бахш этди. Тантанали очилиш маросимида Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги  Бош директори О. Юнусов сўзга чиқиб, “Китоб байрами”нинг мазмун-моҳияти, мақсади, иштирок этаётган нашриётлар, режалаштирилган тадбирлар тўғрисида қисқача тўхталиб ўтди ҳамда тадбир иштирокчиларини   байрам билан қутлади.

Мазкур тадбирда 150 дан ортиқ нашриёт ва матбаа корхоналари иштирок этди. Республикамиз нашриётлари томонидан чоп этилиб, сўнгги йилларда халқаро китоб кўргазмаларида совринли ўринларни қўлга киритган, Ўзбекистон ноширлари ва матбаачиларининг бугунги ижодий имкониятлари ва техник салоҳиятини кўрсатадиган илмий-оммабоп, ижтимоий-сиёсий, маънавий-маърифий, адабий-бадиий ҳамда болалар ва ўсмирларга мўлжалланган китобларни намойиш қилувчи 70 га яқин кўргазма-стендлар ташкил этилди.

 

Жумладан, «Chinor ENK» экологик-ноширлик компанияси  ҳам ушбу тадбирда фаол иштирок этди. Жорий йилда нашрдан чиққан   “Экологик эртаклар” тўплами, “Болалар учун Қизил Китоб саҳифаларидан” китобининг 2-жилди китобсевар болажонларда катта қизиқиш уйғотди. Қизиқувчан ва билимли болажонлар учун викторина ташкил этилиб, ғолибларга янги нашрдан чиққан китоблар тақдим этилди.

         Мен ушбу “Китоб байрами”да биринчи марта иштирок этяпман. Ҳукуматимизнинг болалар адабиётига қаратаётган эътиборидан биз ёшлар жуда мамнунмиз, – деди Тошкент шаҳридаги 182 мактаб ўқувчиси Г. Мамараимова. –  Табиат ҳодисаларига, ўсимлик ва ҳайвонот оламига жуда   қизиқаман. “Болалар учун Қизил Китоб саҳифаларидан” китобининг 2-жилдини қўлга киритганлигим айни муддао бўлди. Энди ноёб ва йўқолиб бораётган ҳайвонлар ҳақида янада кўпроқ маълумотга эга бўламан.

Республика “Китоб байрами”нинг иккинчи куни, яъни 27 майда Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлигининг мажлислар залида “Китоб – миллатнинг бебаҳо маданий ва маънавий мероси” мавзусида илмий-амалий анжуман бўлиб ўтди. Мазкур анжуманда “Ноширлик фаолиятини қўллаб-қувватлашнинг ташкилий асослари”, “Ноширлик иши: моҳият ва масъулият”, “Болалар адабиётини нашрга тайёрлашнинг ўзига хос хусусиятлари”, “Баркамол авлодни тарбиялашда китобнинг ўрни” каби мавзулар кенг муҳокама қилинди.

Биз ушбу тадбирни кузатар эканмиз, “Болалар китоб ўқимай қўйди”, деган гапнинг унчалик тўғри эмаслигига амин бўлдик. Болалар юзидаги мамнуниятни, ҳар бир китобга ўзгача қизиқиш билан қараётганлигини кўриб, беҳад қувондик. Зеро, келажагимиз шундай илмга чанқоқ болалар қўлида экан, юртимиз бундан-да гуллаб-яшнашига, камол топишига ишонамиз.

Г. Менгзияева
31.05.2016 07:28 янгиланган
 
БИОХИЛМА-ХИЛЛИКНИ САҚЛАШ ДОЛЗАРБЛИГИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
21.05.2016 15:48

 

Бугунги кунда биохилма-хилликни сақлашга салбий таъсир кўрсатувчи омиллар ортиб бормоқда. Илмий кузатишлардан кўриш мумкинки, дунё генофонди, биологик турлар ва улар шакллантирадиган экотизимлар тезлик билан бир хиллашиб бормоқда. Бунинг асосий сабаби – бутун дунё бўйлаб таъминот, ишлаб чиқариш, савдо, қурилиш, қишлоқ хўжалиги ва саноатнинг ўта тез ривожланиши, дунё аҳолиси сонининг кескин ортиб боришидир.

Ушбу кун 1995 йилда БМТ Бош Ассамблеяси томонидан Биологик хилма-хиллик тўғрисидаги Конвенция томонлари ўртасида бўлиб ўтган Конференция тавсиялари асосидаги қарорида байрам сифатида эълон қилинган. Қарорда 29 декабрь ушбу экологик сананинг нишонланиш куни дея белгиланган. Шу куни Биологик хилма-хиллик тўғрисидаги Конвенция кучга кирган. Бироқ нимага бугун биз Биологик хилма-хиллик кунини 22 майда нишонлаймиз? Гап шундаки, қиш ойларига кўп байрамлар тўғри келади ва кўп мамлакатларда экологлар Биологик хилма-хиллик кунини декабрнинг охирида нишонлаб қийинчиликлар билан тўқнашдилар. Шунинг учун 2000 йилда БМТ Бош Ассамблеяси бу байрамни 22 май, Биологик хилма-хиллик тўғрисидаги Конвенциянинг мувофиқлаштирилган матни қабул қилинган кунда нишонлашга қарор қилди.

Айни кунда ушбу масала кўплаб давлатларнинг барқарор ривожланиш дастуридан ўрин олмоқда. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси ҳам ўзининг барқарор ривожланиши учун биохилма-хиллик ресурсларининг муҳимлигини тан олган ҳолда, 1995 йил "Биологик хилма-хиллик тўғрисида"ги халқаро конвенцияга қўшилди. Конвенция доирасида белгиланган устувор мажбуриятларни бажариш учун республикамизда БМТнинг Ривожланиш дастури ва Глобал экологик жамғармаси томонидан фаол қўллаб-қувватланган "Биохилма-хилликни сақлаш бўйича миллий стратегия ва ҳаракат режаси" ишлаб чиқилган. Ушбу конвенцияда учта асосий максад кўрсатилган бўлиб, булар – биологик хилма-хиликни сақлаш, унинг таркибий қисмларини бузмасдан фойдаланиш ва манфаатларни ҳаққоний ва тенг тақсимлашдир.

Мамлакатимизда Биологик хилма-хиллик куни кенг нишонланади. Тадбирда экология ва табиатни муҳофаза қилиш мавзулари бўйича чиқишлар, ашула, рақс ва танловлар бутун кун мобайнида давом этади.

Маълум бўлишича, Фарғона водийсида 3 мингдан ортиқ ўсимлик турлари тарқалган бўлиб, бу Ўзбекистон флорасининг 40-50 фоизини ташкил килади. Фарғона водийсининг тоғ-адир экотизимларига антропоген таъсирлар ҳажмининг кун сайин ортиб бориши натижасида ўсимлик турлари ареаллари ва табиий захиралари қисқариб бормоқда. Бунга далачой турлари, ўлмас ўт, бўймадарон, иттикан, олтинилдиз сингари камайиб бораётган ўсимлик турларини мисол қилиб айтиш мумкин.

 Экологик вазиятни назорат килишга салбий ёндашув келажакда иқтисодий, ижтимоий, сиёсий ва маданий ҳаётда салбий жараённи келтириб чиқаради. Бу эса келажак авлоднинг барқарор ҳаёт кечиришига таҳдид солади. Ушбу омиллар сабаб юртимизда биохилма-хилликни муҳофаза қилиш ва унга зарар етказмасдан фойдаланиш масалалари ҳукуматимиз томонидан назорат қилиб борилади.

Г. Менгзияева
21.05.2016 15:51 янгиланган
 
15 МАЙ – ХАЛҚАРО ИҚЛИМ КУНИ PDF Чиқариш E-mail
Муаллиф: support   
16.05.2016 17:55

 

 

 Ҳар йили май ойининг 15 санасида Халқаро иқлим куни нишонланади. Иқлим ўзгариши муаммоси инсон фаолиятининг сайёрамиз табиий салоҳиятига салбий таъсири билан боғлиқ глобал муаммолар ичида етакчи ўринни эгалламоқда. Жаҳон ҳамжамияти глобал миқёсда ҳаракатлар ва чоралар қабул қилиш заруриятини англаб, 1992 йилда Бирлашган миллатлар Ташкилотининг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги Доиравий конвенциясини ишлаб чиқди ва бу борадаги ҳаракатларини бирлаштирди. Бунга қиш фаслининг илиқ келиши ёки аксинча, баҳор ва ёз ойларида кунларнинг совиб кетиши сабаб бўлди.

1997 йил декабрь ойида мазкур конвенциянинг учинчи сессияси иш бошлаб, унда 190 дан ортиқ давлат вакиллари иштирок этди. Улар атмосфера ҳавосига чиқаётган иссиқхона газлари миқдорини қисқартириш таклифини олға сурдилар.  Роппа-роса 10 йил ўтиб, Индонезиянинг Бали оролида яна БМТ конференцияси бўлиб ўтди. Мазкур конференцияда иқлим ўзгариши билан боғлиқ масалаларга эътибор қаратилиб, кўрилиши лозим бўлган чора-тадбирлар муҳокама этилди.

   Айни вақтда мазкур экологик сана дунёнинг 86 та мамлакатида нишонланади. Тадбирни ўтказиш масъулияти кўпроқ экологларнинг зиммасига тушиб, аҳолини иқлим ўзгаришига қарши курашга чорлайди. 

Ўзбекистон 1993 йилда БМТнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги Доиравий конвенциясига имзо чекиб, конвенциянинг асосий мақсадига эришишга йўналтирилган чоралар ва ишларни амалга ошириш бўйича қатор мажбуриятларни ўз зиммасига олди.  

Ўзбекистон БМТнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги Доиравий конвенцияси олдидаги мажбуриятларини муваффақиятли бажариб, иқлим ўзгариши оқибатларини енгиллаштириш ва унга мослашиш чораларини, жумладан, Киото протоколи доирасида Тоза ривожланиш механизми  лойиҳаларини амалга оширмоқда. Ўзбекистон ҳозирга қадар Тоза ривожланиш механизми бўйича 15 та лойиҳани амалга оширди. Мамлакат Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги ва Шарқий Европа давлатлари орасида рўйхатга олинган Тоза ривожланиш механизми лойиҳалари бўйича 1-ўринни эгалламоқда. Бундан ташқари, транспортдан чиқариладиган иссиқхона газларини қисқартириш бўйича кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда. 2007-2012 йилларда Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарорига мувофиқ 188 мингта автотранспорт воситаси газ ёнилғисига ўтказилди.

Мамлакатимизда қайта тикланувчи энергия манбалари, хусусан қуёш энергетикасини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ўн йилдан ортиқ вақт давомида турар жой бинолари ва ижтимоий объектларни қуёш ёрдамида иситиш қурилмаларига асосланган иссиқ сув билан таъминлаш тизимлари яратилиб, улардан самарали фойдаланиб келинмоқда.

Г. Менгзияева
17.05.2016 08:10 янгиланган
 
<< Боши < Олдингиси 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Навбатдаги > Сўнгги >>

Саҳифа 1 дан 46

RSS-Lenta

feed-image RSS

Бахам кўриш



Ҳисоблагич

Яндекс.Метрика
EKO-TOP топ-рейтинг экологических сайтов